ՄԱՅՐԵՆԻ

1, Ընդգծված բազմիմաստ բառը նախադասության մեջ ի՞նչ իմաստով է գործածված (բացատրելու համար տրված բառերից մեկո´վ փոխարինիր):

Արջը գլուխըմարմնի մաս բարձրացրեց:

Սարի գլխինգագաթ ինչ-որ բան է փայլում:

Այս մարդը գլուխխելք չունի:

Գրքի  առաջին գլուխըմասը շատ հետաքրքիր էր:

-Իսկ ո՞վ էր ձեր գլուխը, —ղեկավար  որոտաց զորավարը՝ դիմելով գլխիկոր  զինվորներին:

Ինչ-որ մեկը թերթ է մոռացել պահարանի գլխին:-վրա
Գերանի գլխի´ց բռնիր:

Խելք, մարմնի մաս, ղեկավար, կատար, ծայր, մաս, վրա:

 

  1. Տրված բառերի իմաստները արտահայտի´ր բառակապակցություններով:

 

Օրինակ՝ դարավերջ — դարի վերջը,

աշխատասենյակ — աշխատելու համար նախատեսված սենյակ:

Գառնարած-Գառերի արածելու տեղ

բարեսիրտ-բարի սիրտ ունեցող մարդ

չարամիտ-չար միտ ունեցող մարդ

լեռնագագաթ-լառի գագաթ

արա­գահոս-արագ հոսացող

հարթավայր-հարթ տեղ

աստղագիտություն-աստղների մասին դաս:

 

  1. 3Կազմի´ր տրված գոյականների հոգնակին: Փոր­ձի´ր բացատրել, թե ո՞ր բառերին է  —եր վերջավորություն ավելանում, ո՞ր բառերին՝ներ.

Ա.  Ծառ, ծառեր, ձայն, ձայներ, հոտ, հոտեր,  քար, քարեր, կով, կովեր  արջ, արջեր,  փունջ, փոնջեր, լուր, լուրեր, բառ, բառեր, բեղ, բեղեր, հայ,հայեր, հայր,հայրեր, ցեղ,ցեղեր,  սիրտ, սրտեր, գիր,գրեր, ձյուն,ձներ, սյուն, սյուներ, պատ, պատեր, հույն,հույներ, ձու, ձվեր, սուր,սրեր քիթ,քթեր, քույր, քույրեր, մայր, մայրեր, ձեոք, ձեռքեր, ոտք,ոտքեր, տատ,տատեր, պապ պապեր:

Բ. Եղբայրներ, աթոռներ, պապիկներ, տատիկներ, գրպաններ, թութակներ, եղնիկներ, ոչխարներ, սեղաններ, թռչուններ, մեքենաներ, բարեկամներ, աշակերտներ, մատյաններ, հեռախոսներ, ծաղկավաճառներ, պանրագործարաններ:

Այն բառերին են ավելացնում -եր վերջավորությունը, որոնց վերջին տառը բաղաձայն է, իսկ եթե բառերը վերջանում են ձայնավորով, այդ բառերին ավելանում է -ներ վերջավորությունը:

Реклама

Նավթի մասին

Նավթի բազմաստիճան թորման 
(ռեկտիֆիկացման) սխեման. 
1. տաքացնող վառարան,
2. ռեկտիֆիկացման աշտարակ, 
3. սառեցման սարք
Նավթի արդյունահանում ծովում
Картинки по запросу նավթ
Նավթը Երկրի նստվածքային թաղանթում տարածված այրվող, յուղանման, յուրահատուկ հոտով հեղուկ է, կարևորագույն օգտակար հանածո, արժեքավոր բնական պաշար: Նավթը տարբեր մոլեկուլային զանգվածով գազային, հեղուկ ու պինդ սահմանային, ցիկլիկ և արոմատիկ ածխաջրածինների, ինչպես նաև թթվածին, ծծումբ ու ազոտ պարունակող օրգանական միացությունների խառնուրդ է: Լինում է բաց շագանակագույնից (գրեթե անգույն) մինչև գորշ (գրեթե սև) գույնի: Նավթի մեջ լուծված են մեթան, էթան, պրոպան, բութան, ջրային գոլորշիներ, երբեմն՝ նաև ազոտ, ածխաթթվական գազ, ծծմբաջրածին, հելիում, արգոն, որոնք կոչվում են նավթին ուղեկցող գազեր:
 
Նավթի առաջացումը
Կան նավթի անօրգանական և օրգանական ծագման վարկածներ: Ըստ անօրգանական ծագման վարկածի՝ նավթն առաջանում է Երկրի միջուկը կազմող մետաղների (մասնավորապես՝ երկաթի) կարբիդներից: Երկրի ընդերքում բարձր ջերմաստիճանի և ճնշման պայմաններում երկաթի կարբիդի ու ջրի փոխազդեցությամբ առաջանում են ածխաջրածիններ, որոնք բարձրանում են երկրակեղևի վերին շերտեր և հավաքվում ծակոտկեն ապարներում:
Ըստ օրգանական ծագման վարկածի՝ նավթն առաջացել է միլիոնավոր տարիների ընթացքում` բարձր ջերմաստիճանի և ճնշման պայմաններում ջրային բույսերի, կենդանիների ու միկրոօրգանիզմների մնացորդների քայքայումից: 
Հաճախ նավթի շերտերն ընկած են լինում խոր ընդերքում, և այն արդյունահանելու համար հարկ է լինում փորել մի քանի կիլոմետր խորության հորատանցքեր: 
Ստորգետնյա հանքավայրերում նավթը գտնվում է ուղեկցող գազերի վիթխարի ճնշման տակ: Այդ պատճառով էլ, երբ հորատանցքը պատրաստ է լինում, նավթն ինքնուրույն վեր է բարձրանում և շատրվանում: 
Հորատանցքից նավթը խողովակներով ուղարկում են պահեստարաններ, ապա լցնում տարողությունների մեջ, նավթատար հսկա հեղուկանավերով փոխադրում ծովերով ու օվկիանոսներով: Սակայն առավել հարմար է նավթը փոխադրել նավթամուղով՝ ստորգետնյա և ստորջրյա խողովակներով:
Նավթի հանքավայրեր են հայտնաբերվել բոլոր մայրցամաքներում (բացի Անտարկտիդայից) և նրանց հարող ջրային տարածքներում: Եթե նավթի հանքավայրը գտնվում է ծովի հատակին, ապա արդյունահանումը կատարվում է կանգուն (ամրացված է ծովի հատակին) կամ լողացող հենահարթակների վրա:
Նավթի հսկայական պաշարներ կան Միջին և Մերձավոր Արևելքում (Սաուդյան Արաբիա, Արաբական Միացյալ Էմիրություններ, Իրաք, Իրան, Քուվեյթ), Աֆրիկայում (Ալժիր, Նիգերիա, Անգոլա, Լիբիա), Ասիայում (Ինդոնեզիա, Հնդկաստան), ԱՄՆ-ում (Ալյասկա, Կալիֆոռնիա, Տեխաս, Օկլահոմա), Կանադայում, Մեքսիկայում,  Ռուսաստանում (Սիբիր, Պովոլժիե), Ադրբեջանում, Ղազախստանում և այլուր:
 
Նավթի վերամշակումը
Նավթից արժեքավոր նյութեր ստանալու համար նրանից նախ անջատում են ուղեկցող գազերը, ապա հատուկ սարքերում աղազրկում և ջրազրկում են, այնուհետև վերամշակում:
Նավթի նախնական վերամշակումը թորումն է (բաժանումը բաղադրիչ մասերի), որն իրականացնում են թորման բազմաստիճան աշտարակներում: Նավթի թորումից ստանում են բենզին (եռման ջերմաստիճանը՝ 40-ից մինչև 100–120օC), լիգրոին (120–140օC), կերոսին (150–300օC), սոլյարայուղ (300օC-ից բարձր), իսկ մնացորդը կպչուն սև հեղուկ է՝ մազութ:
Մազութը նույնպես նախապես ենթարկում են բազմաստիճան թորման: Նրա քայքայումը կանխելու համար թորումն իրականացնում են ցածր ճնշման տակ և ստանում քսայուղեր, վազելին, պարաֆին, իսկ մնացորդը ձյութանման զանգված է՝ գուդրոն: Վերջինս օգտագործվում է փողոցների ասֆալտապատման համար, իսկ նրա բարձրջերմաստիճանային մշակումից ստանում են թանձր յուղեր, շարժիչների վառելանյութեր և այրվող գազեր: 
Բենզինն օգտագործվում է որպես ավիացիոն և ավտոմոբիլային վառելանյութ:
Լիգրոինը վառելանյութ է դիզելային շարժիչների համար և լուծիչ՝ լաքերի, ներկերի համար, կերոսինը վառելանյութ է ինքնաթիռների, հրթիռների և տրակտորային շարժիչների, սոլյարայուղը՝ դիզելային շարժիչների համար: Վազելինն օգտագործվում է բժշկության, իսկ պարաֆինը՝ սննդի արդյունաբերության մեջ՝ փաթեթանյութերի տոգորման համար, ծամոնի, մոմերի, կենցաղային քիմիայի ապրանքների՝ մածիկի (մոմածեփ), մեկուսացնող նյութերի արտադրության համար: Պարաֆինով տոգորում են կտորները, մատիտները, լուցկու հատիկի գլխիկը (լավ այրվելու համար): Տաք պարաֆինն օգտագործում են բուժական նպատակներով:
Նավթի երկրորդական վերամշակմամբ կարելի է իրականացնել նրա բաղադրության մեջ մտնող ածխաջրածինների կառուցվածքային փոփոխություններ՝ ածխաջրածինների մոլեկուլների ճեղքում (կրեկինգ), որի արդյունքում ստացվում են ավելի թեթև ածխաջրածիններ, քայքայում (պիրոլիզ), որը տեղի է ունենում ածխաջրածիններն առանց օդի մուտքի տաքացնելիս, և վերափոխում (ռիֆորմինգ), որը բենզինի և լիգրոինի վերամշակումն է՝ բարձրօկտանային թվով բենզին ստանալու համար:
Նավթարդյունաբերության բուռն զարգացումը հանգեցրել է շրջակա միջավայրի (մթնոլորտ, ջրային ավազաններ, հող) անթույլատրելի աղտոտման: Երբ նավթն արդյունահանվում է ցամաքում, այն թափվում է հողի վրա և լցվում ջրամբարների ու գրունտային ջրերի մեջ, իսկ երբ արդյունահանվում է ծովերում ու օվկիանոսներում, կամ այդտեղ տեղի են ունենում նավթատար նավերի վթարներ, նավթն արտահոսում է և աղտոտում ջրի մակերևույթը: Տեղի է ունենում էկոլոգիական աղետ, որը վտանգում է ջրային կենդանիների կյանքը: Նավթի կուտակվելը ծովափերին նույնպես էկոլոգիական աղետ է. խախտվում է ծովի կենսաբանական ռեժիմը, մեծ վնաս է հասցվում ձկնորսությանը, զբոսաշրջությանը: «Սև հեղուկի արտահոսքը» համարվում է XX–XXI դարերի դժբախտություն: Նավթով ու նավթամթերքով շրջակա միջավայրի աղտոտումը կանխելու նպատակով ամբողջ աշխարհում սահմանվել են հորատման սարքերի և տրանսպորտի միջոցների հսկման խիստ չափորոշիչներ: Ջրի մակերևույթից նավթը սովորաբար հավաքում են մեխանիկական եղանակով՝ հատուկ նավթահավաք նավերով: Երբեմն հողի և ջրամբարների մաքրման համար կիրառում են մանրէաբանական եղանակներ (օգտագործում են նավթով սնվող միկրոօրգանիզմներ), ինչպես նաև ակտիվ կլանիչներ (ադսորբենտներ):

Ուսումնական պլան

  • դասացուցակ
  • ժամատախտակ
  • ընտրություն-մատեմատիկա
  • մարզաձև-հրաձքուցյուն
  • մարզական ակումբ-
  • լրացուցիչ կրթություն դպրոցում-
  • լրացուցիչ կրթություն դպրոցից դուրս-
  • շուրջտարյա նախագծեր
  • աշխատող-սովորող-

29.05.2017

16 15 10 9 8 7
17 14 11 4 5 6
18 13 12 3 2 1
19 24 25 26 29 30
20 23 36 27 28 31
21 22 35 34 33 32

 

 

 

 

31 30 23 22 13 12
32 29 24 21 14 11
33 28 25 20 15 10
34 27 26 19 16 9
35 2 1 18 17 8
36 3 4 5 6 7

 

12 11 10 9 8 7
13 14 15 4 5 6
18 17 16 3 2 1
19 20 21 30 31 32
24 23 22 29 34 33
25 26 27 28 35 36

 

 

4 3 32 31 30 29
5 2 33 26 27 28
6 1 34 25 24 23
7 36 35 20 21 22
8 11 12 19 18 17
9 10 13 14 15 16

 

 

 

 

 

 

19 20 25 26 27 28
18 21 24 35 36 29
17 22 23 34 33 30
16 15 8 7 32 31
13 14 9 6 5 4
12 11 10 1 2 3

 

28 27 22 21 20 19
29 26 23 16 17 18
30 25 24 15 14 13
31 32 9 10 11 12
36 33 8 7 6 5
35 34 1 2 3 4

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

16 15 14 13 12 11
17 18 31 32 33 10
20 19 30 1 34 9
21 22 29 2 35 8
24 23 28 3 37 7
25 26 27 4 5 6

 

10 9 4 3 2 1
11 8 5 34 33 32
12 7 6 35 36 31
13 14 15 28 29 30
18 17 16 27 26 25
19 20 21 22 23 24

 

17 16 15 14 7 6
18 19 20 13 8 5
27 26 21 12 9 4
28 25 22 11 10 3
29 24 23 36 35 2
30 31 32 33 34 1

 

35 36 31 30 29 28
34 33 32 23 24 27
17 18 21 22 25 26
16 19 20 1 2 3
15 12 11 8 7 4
14 13 10 9 6 5

Դաս IV

Եղունգների խնամք

 

Փայլուն, հարթ, նուրբ վարթագույն երանգով եղունգները առողջության նշան է և մաքրությունը առողջությունը  պահպանելու շատ կարևոր է

 

չխնամված կեխտոտ երկարած եղունգները կարող են տարբեր հիվանդ ություն ներ բերել

 

եղունգները կրծել շատ վնասկար սովորուցյուն է քանիվոր կարող են

օրինակ կենդանիների, շների  հետ խաղալիս նրանց բրդի վրյաից մակբույցերը կարողեն մտնել եղունգներ տակ իսկ հետո երբ առանձ լվացվելու հաց ուտենք կամ եղունգները կրծել վորդերը կանցն են մեզ:

 

 

Եղունգները կտրումենք յոթ գծիկ տաս որը մեկ լողանալուց հետո որ փափկած լին են: Ձեռքերի եղունգները կտրումենք կլորավուն իսկ վոտքերինը ուղիղ:

 

դաս I

 

 

 

Մեր առողջությունը

Ինչից է կախված մեր առողջությունը

1.Հիգիենա

2.շրջական միջավայր

3.առողջ սնուդ

4.առողջ ապռելակերպ

5.մարզանք և կոփում

6.վնասակար սովորություն (ծխաղոտ, ալկոհոլ)

  1. ժառանգակակնություն
  2. ախկատություն

9.կռթություն